در دنیای امروز تحلیل گفتمان انتقادی با رویکردی نوین، فراتر از بررسی ساختار و زیبایی های زبانی، به دنبال رمزگشایی از مناسبات قدرت و ایدئولوژی در متن است. بر همین اساس، نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف یکی از کارآمدترین شیوه ها برای بررسی متون و کشف معنا در سطح متن و فرامتن است. سلیمان السلمان، شاعر فلسطینی الأصل و ساکن سوریه است که قصیده ای با عنوان «سلاسل الذهب» را تحت تأثیر سفر به مشهد در مدح و ثنای امام رضا g سروده است. این سروده سیاسی اجتماعی بازتاب دردهای شاعری است که از کودکی شاهد رنج های مردم فلسطین به دست رژیم اشغالگر صهیونیسم بوده است. در واقع، شاعر دردها و رنج های جامعۀ فلسطین را با امام رضا g بیان می کند و با التجا به ایشان به نوعی در پی ایجاد گفتمانی سیاسی با هدف تغییر نگرش ها و ایدئولوژی های حاکم بر جامعۀ خویش است. این پژوهش در تلاش است که با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی، مؤلفه های تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف را بر قصیدۀ مذکور تطبیق دهد و به کشف اندیشه ها و گفتمان های نهفته در آن بپردازد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است شاعر در سطح توصیف با آرایۀ تکرار و با به کارگیری واژگانی مانند: «الإمام»، «الولی»، «الرضا»، «نور» بر جایگاه امامت در هدایت و سعادت جامعۀ تأکید کرده است. مؤلف در سطح تفسیر درصدد ایجاد گفتمانی بر پایۀ مقاومت و پایداری مردم فلسطین و سوریه است. در سطح تبیین نیز شاعر با بیان مهم ترین علت شهادت امام g، گفتمانی انتقادی مبتنی بر سازش برخی حکام عرب با رژیم اشغالگر صهیونیستی ایجاد کرده است.

این پژوهش با رویکردی انتقادی و به کارگیری روش پروبلمتایزیشن، به بررسی مفهوم عاملیت سیاسی در اندیشه های آصف بیات، به ویژه در بستر تحولات اخیر خاورمیانه، می پردازد. هدف اصلی این پژوهش، روشن سازی جایگاه و نقش عاملیت در تبیین اعتراضات و شورش های فرودستان در آثار بیات است. با تمرکز بر آثار بیات پس از بهار عربی و با در نظر گرفتن تحولات فکری او در این دوره، این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا صورت بندی عاملیت سیاسی در پروبلماتیک بیات امکانات تبیینی کافی برای درک عاملیت سیاسی در پیچیدگی های سیاسی اجتماعی تحولات معاصر خاورمیانه را فراهم می کند یا با محدودیت هایی مواجه است؟ در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی مفاهیم کلیدی همچون «اصقلاب»، «ناجنبش های اجتماعی»، و «پیشروی آرام» در آثار بیات پرداخته و با مقایسه آن ها با نظریات دیگر پژوهشگران، به ارزیابی جامع تری از اندیشه های بیات خواهد پرداخت. با نقد سازنده نظریات بیات و مقایسه آن با رویکردهای دیگر، این پژوهش به دنبال بازنگری و تکمیل چارچوب های موجود برای تحلیل عاملیت سیاسی در جوامع در حال گذار است.

نیمایوشیج اولین بار در عرصۀ شعر فارسی از واژۀ دکلمه در توضیح یکی از مولفه های شعر خود استفاده کرد. این موضوع که دکلمۀ یک شعر در سنت ادبی ما چه جایگاهی داشته و شعر نو چه تحولی در آن ایجاد کرده است مورد بحث این نوشتار است. منظور از دکلمۀ شعر در این پژوهش، شیوۀ ارائه گفتاری شعر و تاثیر این شیوه بر چگونگی به کارگیری آواها و سکون ها در وزن های شعر سنتی و نو است؛ به گونه ای که در ترکیب با عوامل فرا متنی(عناصر فرهنگی، اعتقادی، اجتماعی و...) که از بیرون متن بر متن تاثیر می گذارند به ایجاد ساختار شعر منجر شود. در این پژوهش سعی خواهد شد به روش توصیفی-تحلیلی (کتابخانه ای)پس از بررسی و تبیین اجمالی جایگاه دکلمه در سنت شعر فارسی به نقش آن در شکل گیری ساختار شعر نو پرداخته شود. در ادامه مقاله، چند شعر از نیمایوشیج، احمد شاملو و یدالله رویایی با رویکرد فرمالیستی بررسی خواهد شد تا نشان داده شود که موضوع دکلمه، نه تنها در شعر نیمایی بلکه در شعر فولکلور و فرمالیستی نیز یک مولفۀ اساسی محسوب می شود؛ حال آنکه در سنت ادبی ما، شعرهمواره به عنوان موضوعی نوشتاری مطرح بوده است.

علیرغم پیشرفت های جوامع، درگیری های سرزمینی، فشارهای اقتصادی، تحریم و تنش های مذهبی بین کشورها و ملت ها تشدید شده و باعث بحرانی شدن روابط بین کشورها می گردد، به گونه ایی که، اگر این اختلافات، توهین آمیز یا ناعادلانه تلقی شوند می توانند موجب بروز خشم، احساس دشمنی و افزایش ملیت گرایی شده و نهایتا احساسات خود را در بازار بروز خواهند داد. بنابراین تحقیق حاضر با هدف بررسی احساس تسلط اقتصادی یا پرخاشگری ناشی از دشمنی اقتصادی نسبت به یک کشور و تاثیر آن در تجارت بین الملل در نظر گرفته شد. در این راستا نمونه ای 338 تایی از جامعه 2800 نفری دانشجویان فارغ التحصیل رشته اقتصاد و بازرگانی به روش نمونه گیری دردسترس و هدفمند انتخاب و پرسشنامه ها توزیع و از تکنیک معادلات ساختاری و آزمون سوبل داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد: احساس تسلط اقتصادی یا پرخاشگری ناشی از دشمنی اقتصادی نسبت به یک کشور، از طریق ملیت گرایی، اعتقاد به محصول و تصویرکلی کشور بر پذیرش محصول تاثیر معنی داری داشته و از این طریق تجارت و سطح تعاملات اقتصادی بین کشورها را تحت تاثیر قرار می دهد. در نتیجه، مصرف کنندگان با سطح بالاتری از دشمنی اقتصادی معمولا از واردات بیشتر از کشورهایی که دشمن تلقی می شوند استقبال نمی کنند، سطح غرور کمتری را نشان می دهند و کمتر کلام مثبتی دربارهء آن کشور می گویند. همچنین دشمنی اقتصادی نسبت به یک کشور خارجی احساسات ملیت گرایی را برانگیخته و از طریق تحت تاثیر قرار دادن اعتقاد به محصول و تصویرکلی کشور، سطح پذیرش محصول را به صورت وارون تغییر و ترجیح محصولات/ خدمات داخلی را برای ابراز»میهن پرستی« بیشتر می کند.

سلیمان سومین پادشاه قدرتمند بنی اسراییل، پیامبری است که خداوند به او زبان مرغان را آموخته، باد را مسخرش گردانیده و دیوان را مطیع او نموده است. مولوی با عنایت به جایگاه سلیمان در سلطنت و نبوت، با بیان داستان او در مثنوی، به تفسیر عرفانی از سرگذشت او در قرآن می پردازد. آنچه بیش از هر چیز برداستان سلیمان سایه افکنده است، سیمای اساطیری شخصیت اوست که با عناصری چون مور، دیو، هدهد، باد، خاتم و ... گره خورده است.

داستان ها همیشه ظرفیت بسیاری برای طرح مسائل حکمی و تعلیمی داشته اند و داستان پیامبران به شکل ویژه از این ویژگی برخوردار است. یکی از این داستان ها ماجرای سراسر حکمت سلیمان است. حکمت در قصه سلیمان به چند صورت قابل تامل است: 1- لفظ حکمت که در داستان سلیمان صراحتا به او منسوب است، سخنان حکیمانه و نغز می گوید و کتاب امثال سلیمان مشحون از آن است. در قرآن نیز از علم مخصوصی که به سلیمان بخشیده شده یاد می شود. 2- امثال برآمده از داستان سلیمان که شاید ساده ترین شکل حکمت در این قصه باشد. 3- نکات حکمی و تعلیمی و پندآموز که در این مقاله به شرح آنها خواهیم پرداخت.

یهدف هذا المقال إلى البحث عن صفات الحاکم المسلم من خلال ما ورد فی قصة سلیمان× فی القرآن الکریم، ومن خلال ذلک التعرف على طبیعة الحکم الإسلامی، باعتبار الحاکم هو الواجهة أو الأساس الذی یقوم علیه أی نظام حاکم. وقد قسّمنا صفات سلیمان× الواردة فی القرآن الکریم إلى قسمین: الصفات الشخصیة: ونقصد بها الملکات والصفات الراسخة فی شخص الحاکم بغض النظر عن تولیه لمنصبه، وهی من الصفات الضروریة التی لا یمکن أن یُرشَّح الحاکم لوظیفته من دون التحقّق بها. الصفات الوظیفیة: ونقصد بها ما على الحاکم أن یتحلى به من صفات أثناء تولّیه لمنصبه، وهی فرع من الصفات الشخصیة، أو هی مظهر من مظاهرها. وقد رأینا أنّ القرآن الکریم أعطى صورة کاملة للحاکم المسلم، ومن خلالها لنوع النظام الإسلامی، والتی یمکن تنفیذها فی الواقع بحسب الأزمنة والأمکنة المختلفة.

یکی از دستاوردهای نوگرایانه انقلاب مشروطیت، پیدایش و حضور علنی نهادهای مدنی از جمله انجمن ها و احزاب سیاسی عصر قاجار بود. سلیمان میرزا از معدود اشراف زادگان مشروطه خواهی بود که مناسبات گسترده ای با نهادهای مدنی برقرار نمود. شرکت در تاسیس حزب نیمه چپ گرای دموکرات و دو حزب چپ گرای سوسیالیست و توده، و احراز رهبری احزاب مزبور، نه تنها وی را یکی از معاریف کنشگر سامانه تحزب در عرصه سیاسی جامعه ایران مطرح نمود، بلکه این سوال نیز به ذهن متبادر می شود که چگونه یک شاهزاده.قاجار در رأس احزاب مزبور قرار گرفت. آیا می توان میان ماهیت سنتی پدر سالارانه مبتنی بر خودمحوری و ماهیت نوگرایانه مبتنی بر خرد جمعی تحزب تشابهی قائل شد و سلیمان میرزا را نقطه عطف آن قلمداد نمود؟ مقاله حاضر بر آن است که ضمن بررسی جایگاه اجتماعی سلیمان میرزا، به رهیافتی برای انکشاف همگرایی و یا واگرایی میان مواضع و کنش سیاسی وی در جایگاه رهبری احزاب دموکرات و سوسیالیست نایل گردد.